Gastrik bypass ameliyatı, obezite tedavisinde kullanılan bir cerrahi prosedürdür. Bu prosedür, obeziteye bağlı sağlık sorunlarını tedavi etmek ve kilo kaybını sağlamak için kullanılır. Gastrik bypass ameliyatı, mide hacmini azaltarak ve bağırsağın bir kısmını atlayarak sindirim sürecini değiştirir.
Gastrik bypass ameliyatı, aşağıdaki şekillerde gerçekleştirilir:
Roux-en-Y Gastrik Bypass: Bu prosedürde, mide küçük bir torba oluşturacak şekilde bölünür. Bu küçük torba, gıdaların geçmesine izin verir ve daha sonra ince bağırsağın üst kısmına bağlanır. Böylece, gıdaların bir kısmı mide ve üst bağırsakları atlayarak daha az sindirilmiş halde kalır.
Mini Gastrik Bypass: Bu prosedürde, mide daha küçük bir torba oluşturacak şekilde bölünür ve daha sonra ince bağırsağın bir kısmına bağlanır. Mini gastrik bypass, daha az invaziv bir tekniktir ancak etkinliği ve güvenilirliği hakkında daha az araştırma bulunmaktadır.
Gastrik bypass ameliyatı ana hedefi, kişinin yemek yeme alışkanlıklarını değiştirmek ve kilo kaybını teşvik etmektir. Prosedür, kişinin yemek yeme miktarını azaltır ve besinlerin emilimini azaltarak kilo kaybını sağlar. Ancak, ameliyat sonrası yaşam tarzı değişiklikleri de gerektirir. Hastalar, ömür boyu takviye vitamin ve mineral almalı, sağlıklı bir diyet ve düzenli egzersiz yapmalıdır.
Gastrik bypass ameliyatının avantajları arasında hızlı kilo kaybı, diyabet ve diğer obezite ile ilişkili sağlık sorunlarının düzeltilmesi, hipertansiyon ve uyku apnesi gibi diğer sağlık sorunlarının iyileştirilmesi bulunmaktadır. Ancak, bazı riskler de vardır, bunlar arasında enfeksiyon, kanama, beslenme eksiklikleri ve ameliyat sonrası komplikasyonlar yer alır.
Bu nedenle, gastrik bypass ameliyatı için uygun adaylar, ameliyat öncesi detaylı bir değerlendirme sürecinden geçmelidir. Bu süreçte, bir obezite cerrahı, ameliyatın faydalarını ve risklerini değerlendirecek ve kişinin uygunluğunu belirleyecektir. Ameliyat sonrası, hastalar düzenli olarak doktorlarıyla takip edilmeli ve yaşam tarzı değişikliklerine uyum sağlamalıdır.
Gastrik Bypass Ameliyatı Çeşitleri
Gastrik bypass ameliyatı, obezite tedavisinde kullanılan bir cerrahi prosedürdür ve farklı tekniklere sahiptir. Bu teknikler, mide hacmini azaltarak ve bağırsağın bir kısmını atlayarak sindirim sürecini değiştirir. İşte gastrik bypass ameliyatının yaygın olarak kullanılan çeşitleri:
Roux-en-Y Gastrik Bypass: Roux-en-Y gastrik bypass, en yaygın olarak kullanılan gastrik bypass tekniğidir. Bu prosedürde, mide küçük bir torba oluşturacak şekilde bölünür. Bu küçük torba, gıdaların geçmesine izin verir ve daha sonra ince bağırsağın üst kısmına bağlanır. Böylece, gıdaların bir kısmı mide ve üst bağırsakları atlayarak daha az sindirilmiş halde kalır.
Mini Gastrik Bypass: Mini gastrik bypass, daha az invaziv bir tekniktir ve genellikle Roux-en-Y bypass kadar yaygın değildir. Bu prosedürde, mide daha küçük bir torba oluşturacak şekilde bölünür ve daha sonra ince bağırsağın bir kısmına bağlanır. Mini gastrik bypass, daha az kesim gerektirir ve ameliyat süresi daha kısa olabilir. Ancak, uzun vadeli etkinliği ve güvenilirliği hakkında daha az araştırma bulunmaktadır.
Single Anastomosis Gastrik Bypass (SADI-S veya Loop Gastrik Bypass): SADI-S veya Loop Gastrik Bypass, mideyi daha küçük bir torba oluşturacak şekilde bölünmesine benzer şekilde başlar, ancak ince bağırsağa yapılan bağlantı farklıdır. Bu yöntemde, ince bağırsağın iki kısmı birleştirilir ve bir bağlantı oluşturulur. Bu prosedürde, gıdaların sindirimi daha az etkilenir ve emilim azalır.
Bu tekniklerin her birinin avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. Roux-en-Y gastrik bypass, uzun süreli kullanımı ve etkinliği açısından en çok araştırılan yöntemdir ve genellikle obezite cerrahlarının tercih ettiği bir yöntemdir. Diğer taraftan, mini gastrik bypass ve SADI-S gibi teknikler, daha az invaziv olabilir ve kısa vadeli sonuçlar açısından etkili olabilir, ancak uzun vadeli etkinlikleri hakkında daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
Her hastanın durumu farklı olduğundan, hangi gastrik bypass tekniğinin en uygun olduğunu belirlemek için doktorlarla detaylı bir değerlendirme yapılmalıdır. Ameliyat öncesi ve sonrası dönemde hasta, doktorun önerdiği yaşam tarzı değişikliklerine uyum sağlamalı ve düzenli takip edilmelidir.
Gastrik Bypass Ameliyatı Kimlere Uygulanır?
Gastrik bypass ameliyatı, morbid obezite hastalarında kilo vermeyi teşvik eden bir bariatrik cerrahi yöntemidir. Bu ameliyat, diyet ve egzersiz gibi yöntemlerle kilo vermeyi başaramamış kişiler için son çare olarak değerlendirilir.
Gastrik bypass ameliyatı için genel kriterler şunlardır:
Vücut kitle indeksi (VKİ) 40 ve üzeri olması: VKİ, bir kişinin kilosunu boyuna oranlayan bir ölçüttür. VKİ 40 ve üzeri olan kişiler morbid obezite olarak kabul edilir.
VKİ 35-40 arasında olup, diyabet, uyku apnesi gibi obezite ile ilişkili sağlık sorunları yaşayan hastalar: Bu hastalar için gastrik bypass ameliyatı, obezite ile ilişkili sağlık sorunlarının tedavisinde de yardımcı olabilir.
Diyet ve egzersizle kilo vermeyi başaramamış hastalar: Diyet ve egzersiz gibi yöntemlerle kilo vermeyi başaramamış kişiler için gastrik bypass ameliyatı bir seçenek olabilir.
Gastrik bypass ameliyatı her hasta için uygun olmayabilir. Ameliyattan önce hastanın genel sağlık durumu, tıbbi geçmişi ve psikolojisi değerlendirilir. Ameliyat için uygun olup olmadığınızı belirlemek için bir obezite cerrahisi uzmanı ile görüşmeniz önemlidir.
Gastrik bypass ameliyatı için uygun olamayacak bazı kişiler şunlardır:
Hamile veya emziren kadınlar: Hamile veya emziren kadınlar gastrik bypass ameliyatı olamazlar.
Aktif alkol veya madde bağımlılığı olan kişiler: Alkol veya madde bağımlılığı, ameliyattan sonra komplikasyon riskini artırır.
Kontrol altında olmayan ciddi sağlık sorunları olan kişiler: Kontrol altında olmayan kalp hastalığı, akciğer hastalığı veya karaciğer hastalığı gibi ciddi sağlık sorunları olan kişiler gastrik bypass ameliyatı için uygun olmayabilir.
Psikolojik sorunları olan kişiler: Depresyon veya anksiyete gibi psikolojik sorunları olan kişiler, ameliyattan sonra uyum sağlamakta zorlanabilirler.
Gastrik Bypass Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Gastrik bypass ameliyatı, obezite tedavisinde kullanılan bir cerrahi prosedürdür ve obezitenin kontrol altına alınmasına ve kilo kaybının teşvik edilmesine yardımcı olur. Bu ameliyat, genellikle obezite ile ilişkili sağlık sorunlarını tedavi etmek ve obeziteye bağlı komplikasyon riskini azaltmak için düşünülür.
- Ameliyat Öncesi Değerlendirme ve Hazırlık:
Hastanın obeziteye bağlı sağlık durumu değerlendirilir.
Ameliyat öncesi testler yapılır ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilir.
Doktor, hastanın ameliyat öncesi yaşam tarzı değişikliklerine uyum sağlamasını sağlar.
- Anestezi ve Ameliyatın Başlatılması:
Hastaya genel anestezi uygulanır, böylece hasta ameliyat boyunca uyur ve ağrı hissetmez.
Cerrahi ekibin başkanı, ameliyatı başlatır ve cerrahi işlemin yönlendirilmesinden sorumludur.
- Mide Hacminin Azaltılması:
Cerrahi prosedür genellikle laparoskopik olarak gerçekleştirilir. Bu yöntemde, birkaç küçük kesi yapılır ve bir kamera ve cerrahi aletler için ince tüpler yerleştirilir.
Mide, küçük bir torba oluşturacak şekilde bölünür. Bu küçük torba, yemek alımını azaltarak doygunluk hissini artırır.
Büyük mide kısmı (residual mide), vücudun geri kalanıyla bağlantıyı korumak için bırakılır.
- Bağırsak Yolu Değişikliği:
Küçük mide torbası, ince bağırsağın üst kısmına bağlanır. Bu, gıdaların ince bağırsak boyunca daha kısa bir yol izlemesini sağlar.
Buna “anastomoz” denir ve sindirim sıvılarının geçmesine izin verir, böylece sindirim süreci devam eder.
- Kapanma ve İyileşme:
Cerrahi ekip, yapılan işlemlerin doğru olduğunu ve kanama olmadığını kontrol eder.
Küçük kesi noktaları dikişlenir veya kapatılır ve ameliyat sona erer.
Hastanın iyileşme sürecini hızlandırmak için ameliyat sonrası bakım planlanır.

Gastrik Bypass Ameliyatı Riskleri
Gastrik bypass ameliyatı, obezite tedavisinde etkili bir yöntem olmasına rağmen bazı riskler içerir. Bu riskler, hastaların ameliyat öncesinde ve sonrasında bilinmesi ve dikkate alınması gereken önemli faktörlerdir.
- Genel Cerrahi Riskler:
Gastrik bypass ameliyatı, herhangi bir cerrahi prosedür gibi genel cerrahi riskleri taşır. Bu riskler arasında enfeksiyon, kanama, anesteziye bağlı komplikasyonlar, tromboz (kan pıhtıları), akciğer problemleri ve yara iyileşmesinde sorunlar bulunur.
- Ameliyat Komplikasyonları:
Gastrik bypass ameliyatı sırasında ve sonrasında bazı ameliyatlarda spesifik komplikasyonlar meydana gelebilir. Bunlar arasında mide dikişlerinin açılması (sızıntı), bağırsak tıkanıklığı, mide asidinin yemek borusuna geri kaçması (reflü), herni gelişimi ve safra kesesi problemleri bulunabilir.
- Beslenme Eksiklikleri ve Malabsorpsiyon:
Gastrik bypass ameliyatı sonrasında, bağırsakların yeniden düzenlenmesi nedeniyle besin emilimi azalabilir. Bu durum, beslenme eksikliklerine ve malabsorpsiyon (besinlerin emiliminde zorluk) sorunlarına yol açabilir. Özellikle demir, kalsiyum, B12 vitamini, D vitamini ve folik asit eksiklikleri yaygın olarak görülebilir.
- Dumping Sendromu:
Gastrik bypass ameliyatı sonrasında bazı hastalarda “dumping sendromu” adı verilen bir durum ortaya çıkabilir. Bu durum, yemeklerin mideyi hızlı bir şekilde terk etmesiyle oluşur ve semptomlar arasında bulantı, kusma, hızlı kalp atışı, terleme ve baş dönmesi bulunabilir.
- Ciddi Hastalık Riski:
Gastrik bypass ameliyatı sonrası, hastaların bazıları ciddi sağlık sorunları yaşayabilir. Bunlar arasında beslenme eksiklikleri nedeniyle gelişen anemi, kemik sağlığı sorunları, safra taşı ve protein enerji malnütrisyonu gibi durumlar bulunabilir.
- Psikolojik Etkiler:
Gastrik bypass ameliyatı, hastaların yaşam tarzını köklü bir şekilde değiştirir ve bazıları için psikolojik zorluklar yaşanabilir. Ameliyat sonrası depresyon, vücut imajı sorunları, yeme bozuklukları ve anksiyete gibi durumlar ortaya çıkabilir.
- Uzun Vadeli Etkilerin Belirsizliği:
Gastrik bypass ameliyatının uzun vadeli etkileri tam olarak bilinmemektedir. Ameliyat sonrası kilo kaybının ne kadar kalıcı olacağı, beslenme eksikliklerinin nasıl yönetileceği ve komplikasyon risklerinin zaman içinde nasıl değişebileceği hala belirsizdir.
Gastrik bypass ameliyatı, obezite ile ilişkili sağlık sorunlarını tedavi etmek için etkili bir seçenek olabilir, ancak bu risklerin bilincinde olmak ve ameliyat öncesi detaylı bir şekilde değerlendirilmesi önemlidir. Her hasta farklı olduğu için, ameliyat öncesi risklerin ve faydaların bireysel olarak değerlendirilmesi ve doktorun önerilerine uyulması gerekmektedir.
Dr. Hasan Erdem Kimdir?
Dr. Hasan Erdem, Türkiye’de obezite ve metabolik cerrahi alanında uzmanlaşmış bir genel cerrahi doçentidir. 1976 yılında Hatay’da doğmuş, 2002 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’nden mezun olmuştur. 2008 yılında İstanbul Bezmialem Vakıf Gureba Eğitim Araştırma Hastanesi’nde genel cerrahi uzmanlığını tamamlamıştır. 2016 yılında Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ndeki görevinden ayrılarak İstanbul’da kendi kliniğini kurmuştur. 2018 yılında doçent unvanını almıştır.
Dr. Hasan Erdem, obezite ve metabolik cerrahi alanında ulusal ve uluslararası yaklaşık 100’e yakın makalesi olan bir akademisyendir. Ayrıca ileri laparoskopi ve robotik cerrahi, endokrin cerrahi, meme cerrahi, mide bağırsak hastalıkları ve kanser cerrahisi, karaciğer ve safra kesesi hastalıkları, fıtıklar, kıl dönmesi, proktoloji ve endoskopi gibi alanlarda da çalışmalar yapmıştır.
Dr. Hasan Erdem, kliniğinde tüp mide ameliyatı, gastrik bypass, mide balonu gibi obezite cerrahi tedavileri sunmaktadır. Ayrıca hastalarına bire bir hasta odaklı yaklaşım, seçkin doktor kadrosu, deneyimli sağlık personelleri, tıbbi altyapı ve yüksek teknolojik standartlar sunmaktadır. Dr. Hasan Erdem, obezite ve metabolik cerrahi alanında tanı ve tedavi hizmetleri sunan, deneyimli ve başarılı bir cerrah olarak bilinmektir.
Ameliyat sonrası tabii ki hastaların beslenme alışkanlıklarını değiştirmeleri gerekir. Ancak, bu değişiklikler bazen psikolojik olarak zorlayıcı olabilir. Ameliyat sonrası yaşam tarzı değişiklikleriyle ilgili psikolojik destek ve danışmanlık almak önemlidir. Bu sürecin başarıyla atlatılması için duygusal desteğin yanı sıra sağlıklı beslenmeye de dikkat etmek gerekmektedir.